Het activeringsbeleid van het Gentse OCMW.

De gemeenteraad opende maandagavond met het OCMW budget voor 2009 en de meerjarenbegroting. Het OCMW krijgt dit jaar meer geld en ook in de komende jaren is er een groei. Dat is maar logisch gezien de stiijgende armoede. 15% van de kinderen die in 2007 in Gent geboren werden leven in armoede! Het stijgende budget voor het OCMW is meer dan nodig. Alleen stelde ik me vragen bij hoe het bijkomende budget besteed zal worden door OCMW voorzitter Versnick.

De focus van zijn beleid ligt op de activering. Zolang dat over meer begeleiding, een betere ondersteuning en opleidingskansen gaat is dat positief.

Wat wel vragen oproept is de sanctionering. Dat is de achterzijde van de activering. Daarmee worden het leefloon en andere steunmaatregelen voorwaardelijk gemaakt. Waar de enige voorwaarde vroeger was dat je over geen ander of onvoldoende inkomen beschikt om rond te komen, wordt nu veel meer gevraagd.

Mensen belanden in een traject waar ze door het OCMW geëvalueerd worden op hun maatschappelijke integratie en hun wil tot activering. Gelukkig wordt dit ruimer gezien dan enkel activering op de arbeidsmarkt. Ook voor sociaal engagement is er aandacht. Zo worden mensen naar vrijwilligersorganisaties toe geleid. Worden ze gestimuleerd om deel te nemen aan het buurtleven. Maar je kunt mensen toch niet gaan verplichten om vrijwilligerswerk te verrichten of om aan te sluiten bij een club? Hoe ga je ook oordelen over wat wel en niet zinvol is?

De OCMW medewerkers krijgen er een nieuwe rol bij. Waar zij vroeger vooral mee zochten naar oplossingen, moeten zij nu evaluaties gaan maken, mensen beoordelen en mensen ook achter de vodden zitten. Controleren of zij wel naar de les gaan, of zij hun uren vrijwilligerswerk wel gedaan hebben, of ze niet stiekem andere dingen doen. Maatschappelijk assistenten worden zo controleurs in plaats van hulpverleners.

Wie niet mee kan, die wordt gesanctioneerd. Die kan zijn leefloon kwijt geraken. Een leefloon dat net bedoeld is als laatste redmiddel en dat daarom ook onvoorwaardelijk is. Het gaat trouwens niet enkel over het leefloon maar ook over andere steunmaatregelen zoals de energiepremie of de schoolpremie.

Artikel 1 van de OCMW wet stelt:

" Elke persoon heeft recht op maatschappelijke dienstverlening. Deze heeft tot doel eenieder in de mogelijkheid te stellen een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid."

Het OCMW krijgt meer geld maar zal dat gebruiken voor een harder beleid want de steun wordt voorwaardelijker.

Tekenend zijn volgende voorbeelden:

1. De gevolgen van de medische kaart voor dringend medische hulp aan illegalen die sinds 2007 is ingevoerd laten zich merken. Het OCMW heeft mensen hiervoor bijkomend aangeworven. Nu werken hierop 1 projectverantwoordelijke, 5 maatschappelijk werkers en nog eens onrechtstreeks 5 maatschappelijk werkers en een team administratief medewerkers van de themawerking gezondheidszorg. Hun opdracht is controleren of mensen recht hebben op dringend medische hulp en of het echt wel dringend genoeg is. Het resultaat is dat het aantal aanvragen en het aantal bezoeken aan artsen daalt. Hierop werd in 2008 400 000 euro gespaard. Maar het resultaat is wel dat kinderen en zwangere vrouwen wegblijven van de dokter, verstoken blijven van medische hulp. Het AZ Palfijn vroeg om een uitzondering op het kaartensysteem voor zwangere vrouwen maar kreeg njet op het rekest. In 2009 wordt op deze post in de begroting een minuitgave van 300 000 euro voorzien!

2. Het aantal goedgekeurde dossiers voor steunaanvragen in Gent daalde de afgelopen jaren. Er zit een duidelijke knik in de evolutie van de cijfers. De weigeringen steeg in 2007 ten opzichte van 2006 van 27 naar 44%. Sinds Geert Versnick OCMW voorzitter werd is het aantal weigeringen verdubbeld! (cijfers beslissingen BCSD)

Deze cijfers zijn een teken aan de wand. Ze tonen de eerste gevolgen van de achterkant van het activeringsverhaal. De cijfers stemmen me pessimistisch.

De sanctionering is geen goed antwoord op de sociale uitdagingen waar Gent voor staat. Dat zal alleen de dualisering nog scherper maken door ook bij de OCMW cliënten het verschil te gaan maken tussen degene waar nog mee te werken valt en degene die het OCMW afschrijft.