De andere Kris Peeters.
Traditiegetrouw wisselt de Floréal (Nieuwpoort) dit weekend even de jonge gezinnen en actieve senioren die er normaal verblijven in voor groene politici. Weliswaar in vakantiemodus - met buggies en zonnebrillen - wordt er bijgepraat, geïnspireerd en strategisch nagedacht.
Ik was deze ochtend getuige van een boeiende voordracht van Kris Peeters, mobiliteitsexpert en voormalig Agalev schepen in Herentals. Onlangs bracht hij zijn tweede boek over mobiliteit uit: 'De file voorbij'. Zijn stelling is dat het mobiliteitsdebat ten onrechte verengd wordt tot het vraagstuk van doorstroming. Het gevolg is dat we zo automatisch uitkomen bij extra rijstroken op de Brusselse Ring en een bypass voor Antwerpen wat alleen maar extra verkeer zal aantrekken. Maar de problemen met onze 'auto'mobiliteit liggen ook elders: het ruimtebeslag, het energieverbruik, gezondheid, milieu tot zelfs de sociale weerbaarheid van onze kinderen.
Alleen is dat niet waar het politieke debat over gaat. Want willen we dat allemaal oplossen dan dringt een veel fundamentelere oplossing zich op, een Modal Shift. Kris Peeters ziet 5 hefbomen voor een andere mobiliteit:
Het ondenkbare denkbaar maken gaat over een omslag van minder hinder naar meer kwaliteit. Het is niet zo dat de auto er altijd al was maar dat lijkt wel zo en dus zijn we de hele tijd bezig met te zoeken hoe de hinder in goede banen te leiden. Maar het gaat niet over minder hinder, het zou beter moeten worden. Dàt moet bij elke nieuwe ontwikkeling de doelstelling zijn. Nu wordt er bij de bouw van een nieuwe woonwijk nagedacht over het de bijkomende autohinder beperken. Wat als we die auto's nu eens gewoon weg zouden denken? En zoeken naar andere mobiliteitsoplossingen? Dit zou zelfs de woonkwaliteit van de huidige omwonenden kunnen verbeteren.
Keuze-architecteur die de ‘default' recht zet. Wat is een 'default'? Bijvoorbeeld als je in een appartement binnen wandelt, kom je nu vaak uit op de lift, de trap zit ergens weggestoken. Vaak lijkt de auto nemen de meest logische oplossing. Of nog, het design van een auto zet aan tot snel rijden. We moeten de technologie - zoals ISA- gebruiken om wagens net trager te laten rijden.
Het voorruitperspectief was het eerste boek van Kris Peeters. Verandering van perspectief is dan ook een belangrijke hefboom. We denken nu teveel vanuit de auto. Terwijl de auto het laatste redmiddel moet zijn, niet het vertrekpunt. Dat is het kind en de ouderen, neem hen als norm voor de inrichting van de weg en die zal niet langer op maat van snelle wagens gebeuren.
Ook onze economie is een hefboom. Van een auto economie naar mobiliteitszorg. Op reis in Italië merkte Peeters dat een flesje Stella Artois er goedkoper was dan een in Italië gebotteld biertje. Nochthans kost het vervoer ons als maatschappij heel wat. De overheid draait op voor de kosten van wegenaanleg. Zo subsidiëren we eigenlijk onze files. Het feit dat je altijd overal alles kunt kopen voor dezelfde prijs maakt ook dat schaarste en nabijheid van producten niet meer gewaardeerd wordt. Wat dan ook weer zijn ecologische kost heeft natuurlijk.
Tot slot is er de taal. Groene auto's bestaan niet, wel auto's die minder milieuschade veroorzaken dan andere. Maar milieuvriendelijk zijn die auto's nog steeds niet. Een uitlaat is eigenlijk een schoorsteen. Sportief rijgedrag, agressief rijgedrag. Je staat niet gewoon in de file alsof het iets buiten jezelf om is, je veroorzaakt die mee, je was dus de file. De zwakke weggebruiker is net slim (want die heeft nagedacht over welke mobiliteit het slimst is). Zeg dus 'een slimme weggebruiker'. Maar die wordt verzwakt door de automobilisten, 'de verzwakte weggebruiker' dus.
Peeters doorprikt netjes de greenwashing van de autoproducenten. Zelfs al rijden alle Antwerpenaren in een Toyota Prius, dan nog blijven de files op de Ring de grootste zone 30 van 't Stad.
Hij besluit dat om de mobiliteitsknoop te ontwarren er niet alleen nood is aan gedragsverandering op alle fronten, er is nood aan een ‘kubistisch beleid': in plaats van mobiliteit te verengen en enkel het doorstromingsprobleem te bekijken moeten we alle kanten van het mobiliteitsprobleem in kaart brengen. Dat levert misschien een minder mooi schilderij op, het maakt wel dat we ons zelf niet verder vast rijden in het mobiliteitsbeleid.
- login om te reageren
